Barkod

Barkod Kullanım Alanları

  • Ticari ürünler (mal ve hizmetler),
  • Taşıma birimleri,
  • Yerler,
  • Demirbaşlar,

belli standartlara uygun olarak tanımlanırlar. Tanımlama amacıyla kullanılan numara, bütün dünyada geçerlidir ve bir ticari ürünün, yerin ya da demirbaşın tüm dünyada tek bir numara ile tanınmasını sağlar.

Barkod Numaralarının Özellikleri

Tek:

EAN-UCC Sistemi ile tanımlanan ticari ürünler, taşıma birimleri, yerler ve demirbaşların her biri bütün dünyada tek bir numara ile tanınırlar. Bu numaranın bir eşi daha yoktur; dolayısıyla tanımlanan (kimliklendirilen) ürün, taşıma birimi, yer ya da demirbaş bir başkası ile asla karışmaz.

Anlamsız:

EAN-UCC tanımlama numarası, yalnızca bir erişim anahtarı olma özelliğinin dışında herhangi bir anlam taşımaz. Bu numara, tanımladığı ticari ürünün, taşıma biriminin, yerin ya da demirbaşın özelliklerine ilişkin hiçbir bilgi içermez. Bu numaranın tek amacı, tanımladığı parçanın bilgi sisteminde yer alan ayrıntılı bilgilerine erişilmesini sağlamaktır; bu nedenle, bu numaranın içerdiği rakamları kullanarak herhangi bir işlem, sorgulama ya da raporlama yapılmamalıdır.

Uluslararası:

EAN-UCC tanımlama numaraları, tüm dünya ülkelerinde ve tüm sektörel uygulamalarda kullanılabilirler. EAN-UCC numarası ile kimliklendirilen bir ürün, taşıma birimi, yer ya da demirbaş tüm dünyada tek olarak tanınmaktadır. Bu numara dünyanın her yerinde geçerli olduğundan bu numaranın her ülke için yeniden değiştirilmesi gerekmemektedir.

Güvenli ve Kullanışlı:

EAN-UCC tanımlama numaraları bilgi sistemlerinde kolayca kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Bu numaralar, sabit uzunluktadır ve yalnızca rakamlardan oluşurlar (sayısaldırlar). Numaraların sonlarında yer alan kontrol basamağı (‘check digit’) sayesinde numaranın elektronik sistemler tarafından yanlış algılanması da önlenmiştir.

SEAN-13 Numaralama Yapısı

EAN/UCC-13 numarası, perakende satılan ticari ürünlerin yanı sıra hizmetler ve perakende satılmayan ticari ürünler için de kullanılır. 13 basamaktan oluşan EAN/UCC-13 numarasının barkodu, EAN-13 barkod alfabesi kullanılarak basılır. EAN13 numarası, EAN Numaralama Organizasyonunun verdiği EAN-UCC Firma Numarası ile firmanın ürüne verdiği numaradan oluşur. Türkiye’de TOBB-MMNM tarafından uygulanan EAN-13 numaralama Y yapısı aşağıda gösterilmiştir:

Firma Numarası:

TOBB-MMNM’ye başvuran üretici, dağıtıcı, satıcı, ithalatçı firmalara TOBB-MMNM’nin verdiği numaradır. TOBB-MMNM, ürün çeşidi sayısı 99,999′a dek çıkabilecek firmalara 4 basamaklı, ürün çeşidi sayısı 9,999′a dek çıkabilecek firmalara 5 basamaklı, ürün çeşidi sayısı en çok 999 olabilecek firmalara ise 6 basamaklı firma numarası vermektedir.

Ürün Numarası:

Firma Numarası alan firmanın ürettiği malların her ürüne yeni numara verilmesi koşulu ile birden başlanarak numaralandırılması.(Aynı numara birden fazla kullanılamaz.)

Kontrol Basamağı:

EAN13 numarasındaki 13. basamak (N13) Modulo-10 yöntemi ile hesaplanan kontrol basamağıdır. EAN-13 barkod alfabesi ile barkod basabilen barkod hazırlama programları ve barkod yazıcılar tarafından otomatik olarak hesaplanır.

Gruplanan Ticari Ürünlerin Numaralandırılması

Birim ürünlerin bir araya getirilmesi ile oluşan gruplar da birer ticari ürün olarak ele alınırlar ve bu tür ürünlere de Ürün numarası verilir.

Gruplanan ticari ürünlere verilen numara, grubun aynı üründen ya da birbirlerinden farklı ürünlerden oluşmasına bağlı olarak EAN-13 ya da EAN-14 numarası alır ve paketin üzerine bu numaraya karşı gelen barkod basılır.

Farklı Ürünlerden Oluşan Gruplar (Karışık Gruplar)

Değişik ürün çeşitlerinin biraraya gelmesi ile oluşturulan karışık gruplar yeni bir ticari ürün olarak numara alırlar ve EAN-13 numarası ile tanımlanırlar. Farklı ürünlerin gruplanması ile oluşan karışık paketler aşağıdaki özelliklerden birini taşıyabilirler:

Perakende satış noktalarında satışa sunulan ve barkodları perakende satış noktasındaki satış noktası terminali / yazarkasada okutulan paketler Perakende satış noktalarından geçmeyen ancak ticari ürünleri taşımak ve/veya depolamak için kullanılan kutular (koliler, kasalar vb.)

Karışık grubun içerisinde numara almamış birim ürünler olabileceği gibi grubun içerisindeki ürünlerin her birinin kendilerine ait numaraları da olabilir. Her koşulda, grubun kendisine yeni bir numara verilir. NOT: EAN-13 barkodu perakende satış noktalarındaki satış noktası terminali/yazarkasalara bağlı barkod okuyucular tarafından okunabildiği halde, ITF-14 ve UCC/EAN-128 barkodları satış noktalarında okutulamazlar.

Aynı Üründen Oluşan Gruplar

Aynı ürünün biraraya getirilmesi oluşan gruplar da birer ticari ürün olarak tanımlanırlar ve bu gruplar da aşağıdaki numaralardan biri kullanılarak numara alırlar:

  • EAN/UCC-13 numarası (karışık gruplardaki gibi),
  • EAN/UCC-14 numarası.

Aynı ürünü gruplayan paketler aşağıdaki özelliklerden birini taşıyabilirler:

Perakende satış noktalarında satışa sunulan ve barkodları perakende satış noktasındaki satış noktası terminali/yazarkasada okutulan paketler Perakende satış noktalarından geçmeyen ancak ticari ürünleri taşımak ve/veya depolamak için kullanılan kutular (koliler, kasalar vb.)

Aynı Ürünün Gruplarında EAN/UCC-14 Numarasının Kullanımı Aynı ürünün perakende satılmayan ancak depolama/taşıma gibi amaçlarla oluşturulan grupları varsa bu gruplar için EAN/UCC-14 numarası kullanılır.

Taşıma Birimlerinin Tanımlanması

Taşıma birimleri, Tedarik Zinciri içerisinde ticari ürünün taşınması ve/veya depolanması amacıyla kullanılan paketleme birimleridir.

Her bir taşıma birimine, taşıma biriminin bütün ömrü boyunca (üretildiği ilk andan başlayarak, artık kullanılmaz hale gelinceye dek) tanınmasını sağlayan bir seri numarası verilir. Bu numara, taşıma biriminin bilgisayar ortamındaki içeriği ve özelliklerine ilişkin bilgilere erişmek üzere bir anahtar olarak kullanılır.

Değişken Miktarlarla Satılan Ürünler

Dağıtıma ve/veya satışa sunulduğunda ağırlık, uzunluk, yüzölçümü, hacim vb. değişen bir özelliğinden ötürü dağıtım/satış koşulları değişen ürünler değişken miktarlı olarak adlandırılırlar. Örneğin, satış noktasında satılırken satış tutarı ağırlığına göre belli olan peynir, tavuk ya da şarküteri ürünleri değişken miktarlı ürün sınıfına girerler. Perakende satış ortamlarında kullanılan EAN-UCC numaraları ürünün değişken özelliğini gösteremediğinden, perakende satılan değişken miktarlı ürünler için dünyada kabul edilmiş uluslararası bir standart yoktur. EAN Numaralama Organizasyonları, değişken miktarlı ürünler için kendi sınırları içerisinde kalmak koşulu ile yerel (ulusal) standartlar geliştirip uygulamaktadırlar.

Perakende Satılan Değişken Miktarlı Ürünler İçin Türkiye Standardı TOBB-MMNM, Türkiye’de dağıtıma ve satışa sunulan ağırlıklı ürünlerin tanımlanması ve numaralandırılması için ulusal bir standart geliştirmiştir.

TOBB-MMNM’nin geliştirdiği Ağırlıklı Ürün Numarası standartı aşağıdaki temel özelliklere sahiptir: ağırlıklı ürün numarası bir tür Mağaza/Depo içi GTIN uygulamasıdır ağırlıkları değişen ve satış bedelleri ağırlıklarına göre belirlenen ticari ürünler için kullanılır ağırlıklı ürünlere verilen numara EAN-UCC Sisteminin GTIN yapısına uygundur ve EAN/UCC-13 numarasıdır ağırlıklı ürün paketinin üzerinde EAN-13 barkod alfabesi ile simgelenir numaranın kapsamında ürünün gram cinsinden ağırlığı yer alır TOBB-MMNM’den dağıtım ve satışa sunulan her bir değişik ürün çeşidi için ayrı bir ürün numarası alınmalıdır.

Perakende Satılmayan Değişken Miktarlı Ürünlerin Numaralandırılması Perakende satılmayan değişken miktarlı ürünler EAN/UCC-14 numarası ile tanımlanırlar. Bu ürünlerin numaralarını barkod ile simgelemek için ITF-14 ya da UCC/EAN-128 (Uygulama Tanımlayıcı 01) barkod alfabelerinden biri kullanılır.

Perakende satılmayan değişken miktarlı ürünler genellikle taşıma/depolama amacıyla bir kap (kutu, koli, kasa, çuval, torba, varil vb.) olurlar. Bu ürünlere verilen EAN/UCC-14 standartındaki GTIN, ürünün kabının üzerinde yer alır.

Yayınlarda Barkod Uygulaması

EAN-UCC Sistemi ile kitaplar, süreli yayınlar (dergiler, gazeteler) ve müzik yayınlarına (kaset, CD) barkod numarası verilir. Yayınların tanımlanması için EAN/UCC-13 numarası kullanılır; bu numara, yayının üzerine EAN-13 barkod alfabesi kullanılarak basılır.

EAN-UCC Sistemi, yayınların tanımlanmasında yayıncılık sektöründe kullanılagelen numaralama sistemini temel almıştır; buna göre, kitaplar için ISBN (International Standart Book Number) süreli yayınlar için ISSN (International Standart Serial Number) müzik yayınları için ISMN (International Standart Music Number) kullanılarak EAN/UCC-13 numarası oluşturulur. Yayıncı firmalar, yayınlarında ISBN, ISSN ya da ISMN gibi numaralama standartlarını kullanabilecekleri gibi arzu ederlerse yayınlarına doğrudan EAN/UCC-13 numarası da verebilirler. NOT: Kitaplarında ve süreli yayınlarında barkod uygulayacak firmaların MMNM üyesi olması gerekmez. ISBN ve ISSN T.C. Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü’nden alınır

Mağaza/Depo İçi Barkod Uygulamaları

Bir ticari ürün dağıtım kanalına sunulmayacak ancak numaralandırıldığı firmada, mağaza, mağaza zinciri ya da depo içerisindeki iç işlemlerde kullanılacaksa, bu durumda ürünü tanımlayan EAN-UCC Numarası ‘2′ öneki ile başlar ve her zaman EAN/UCC-13 standartında numaralandırılır.

Yerlerin (Lokasyonların) Tanımlanması

EAN-UCC Sisteminde yer numaraları, bir iş ortamındaki ya da organizasyon içindeki yasal, fonksiyonel ya da fiziksel yerleşim birimini belirtir, örneğin: Yasal yerleşim birimleri: Firmalar (şirketler), şubeler, bankalar… Fonksiyonel yerleşim birimleri: Organizasyon içindeki departmanlardır; satın alma departmanı, muhasebe departmanı, satış departmanı… Fiziksel yerleşim birimleri: Bir yapı içindeki alan/bölümdür; depo, depodaki rampa, tesellüm kapısı, sevkiyat alanı… EAN-UCC Sistemi ile yukarıda örneklenen yerlerin her birine, bu yeri tek olarak tanımlayacak bir numara verilir. Bu numara EAN/UCC GLN (Global Location Number) olarak adlandırılır. GLN adı verilen yer numaraları, yerlerin, bilgi sistemlerindeki veritabanlarında tutulan tanımlayıcı bilgilerine erişmek için erişim anahtarı olarak kullanılırlar.

Demirbaşların (Assets) Tanımlanması

EAN-UCC Sistemi, sabit kıymet olarak kabul edilen demirbaşların tanımlanması için demirbaş numaraları geliştirmiştir. Bu demirbaşlar, kuruluşların içinde sabit duran (taşınamaz), yer değiştirmeyen varlıklar olabileceği gibi, ticaret yapan taraflar arasında hareket gören ve geri dönen (iade edilen-’returnable’) kasa, palet, varil, konteyner gibi kaplar da olabilirler. EAN-UCC Sistemi ile kuruluşun içinde kalan, yer değiştirmeyen varlıklar GIAI (Global Individual Asset Identifier) numarası ile tanımlanırlarken, yer değiştiren, gittiği yerden geri dönen ve yer değiştirme hareketlerinin izlenmesine gerek duyulan varlıkları tanımlamak için GRAI (Global Returnable Asset Identifier) numarası kullanılır.

İade Edilebilen Demirbaşlar Genellikle taşıma ve depolama amacıyla kullanılan, gönderildiği yerden gönderen tarafa iade edilen, taşıma ve depolama işlemleri sırasında izlenmek istenen demirbaşlardır. EAN-UCC Sisteminde bu tür demirbaşlara verilen numara GRAI (Global Returnable Asset Identifier) olarak adlandırılır.

Sabit Demirbaşlar Yer değiştirmeyen, duran varlıklar olarak da tanımlanabilecek ve firma envanterinin bir parçası olan sabit demirbaşlar, EAN-UCC Sisteminde GIAI (Global Individual Asset Identifier) olarak anılan numara ile tanımlanırlar.

EAN-8 Numaraları

EAN8 numaraları, ürün paketinin üzerinde EAN-13 numarası ve EAN/UCC-13 barkodunun basılması için yeterli yer olmadığı durumlarda EAN Numaralama Organizasyonu tarafından verilir.
Türkiye’de EAN/UCC-8 numaraları TOBB-MMNM tarafından verilmektedir.
Firmalar, EAN-8 numarasını edinmek için ürünün ambalaj örneği ile birlikte başvurmalıdırlar. EAN Numaralama Organizasyonu, ancak aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşiyorsa ürünün EAN-8 numarası almasını kabul eder:
Ürün paketinin toplam alanı 80 cm²’den küçük ise
Basılı etiket yüzeyinin alanı 40 cm²’den küçük ise
Silindir kaplar için, kabın çapı 30 mm’den küçük ise
EAN/UCC-8 numarasının genel yapısı ile EAN/UCC-8 barkodu aşağıda verilmiştir: Ürün Numarası: TOBB-MMNM’ye başvurarak firma numarası alan üretici, dağıtıcı, satıcı, ithalatçı firmalar, ticari ürün paketinde EAN-8 numarası kullanılması gerektiğini kanıtladıkları koşulda, TOBB-MMNM, ticari ürün için Ürün Numarasını verir. Bu numara 4 basamaktan oluşur
Kontrol Basamağı: EAN/UCC-8 numarasındaki 8. basamak (N8) Modulo-10 yöntemi ile hesaplanan kontrol basamağıdır. EAN-8 barkod alfabesi ile barkod basabilen barkod hazırlama programları ve barkod yazıcılar tarafından otomatik olarak hesaplanır.

2006 YILI GİRİŞ ÜCRETLERİ

Ciro Kategori Sisteme Giriş Ücreti
9 Basamaklı
(1000 Ürün)
8 Basamaklı
(10 Bin Ürün)
7 Basamaklı
(100 Bin Ürün)
100 Milyon ve üzeri A 570.00 YTL. 600.00 YTL. 630.00 YTL.
50-100 Milyon Arası B 500.00 YTL. 530.00 YTL. 570.00 YTL.
10-50 Milyon Arası C 375.00 YTL. 405.00 YTL. 435.00 YTL.
1-10 Milyon Arası D 315.00 YTL. 345.00 YTL 375.00 YTL.
500 Bin -1 Milyon Arası E 210.00 YTL. 260.00 YTL. 300.00 YTL.
100-500 Bin Arası F 150.00 YTL. 170.00 YTL. 190.00 YTL.
25-100 Bin Arası G 85.00 YTL. 115.00 YTL. 135.00 YTL.
0-25 Bin Arası ve
Yeni Kurulanlar
H 65.00 YTL. 80.00 YTL. 90.00 YTL.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
  1. Vekalatname (Ek-1)
  2. Barkod Uygulanacak Ürünlerin Listesi (Ek-2)
  3. Firmanın Faaliyet Alanını Belirten Form (Ek-3)
  4. Noter Onaylı Taahhütname (Ek-4)
  5. Önceki yıla ait gelir tablosu (Smmm onaylı)
    1. Yeni kurulan firmalar için; T.Ticaret Sicili Gazetesi,
    2. Hiç Geliri Olmayan Firmalar İçin; hiç bir gelirinin olmadığını yazan boş gelir tablosu
  6. Bağlı bulunulan odadan; halen faaliyette olduğunu belirten Faaliyet Belgesi (Oda sicil kayıt sureti)